Mjaltë turk (maxhun) — gjithçka që duhet të dini

Çfarë është mjalti turk (maxhun)?

Mjalti turk është një pastë e dendur dhe e ëmbël me bazë mjalti, në të cilën përzihen erëza dhe përbërës bimorë. Në Turqi këto pasta quhen macun, ndaj tek ne përdoren njësoj emrat mjaltë turk (shpesh shkruhet edhe „mjalte turk“), maxhun dhe macun.

Është një ushqim i përgatitur sipas një recete tradicionale. Shumë e zgjedhin si një ritual të vogël të përbashkët — prandaj shpesh e kërkojnë edhe si „mjaltë për çifte“: diçka e ëmbël që ndahet dhe shijohet së bashku.

Origjina: mesir macunu, Manisa dhe tradita osmane

Fjala maxhun vjen nga arabishtja dhe do të thotë pastë e brumosur. Në kuzhinën osmane kështu quheshin pastat prej mjalti ose sheqeri me erëza, dhe shitësit e maxhunit ishin pjesë e jetës në rrugët e Stambollit.

Më e njohura është mesir macunu nga qyteti i Manisës, në Turqinë perëndimore. Sipas traditës, në shekullin XVI e përgatiti Merkez Efendiu, prej mjalti dhe dhjetëra erëzash e bimësh. Që atëherë, në Manisa çdo pranverë mbahet festivali i mesir macunit, ku pasta u shpërndahet të pranishmëve, dhe në vitin 2012 UNESCO e regjistroi në listën e trashëgimisë kulturore jomateriale.

Mjalti turk i sotëm e vazhdon këtë traditë: baza është mjalti, ndërsa erëzat dhe bimët ndryshojnë nga receta në recetë.

Përbërja e mjaltit turk

Baza e çdo mjalti turk është mjalti. Përveç tij, recetat zakonisht përmbajnë erëza dhe bimë si:

• Mjaltë

  Baza e pastës — i jep ëmbëlsinë, dendësinë dhe strukturën.

• Epimedium

  Bimë nga tradita lindore; prej saj kjo pastë shpesh kërkohet si mjaltë epimedium ose epimedium macun.

• Xhinseng

  Rrënjë e njohur nga tradita aziatike, e shpeshtë në çajra dhe pije.

• Xhenxhefil

  Rrënjë pikante dhe aromatike që jep një notë të ngrohtë.

• Kanellë

  Erëz me ëmbëlsi të butë dhe aromë të njohur.

Përbërja ndryshon nga produkti në produkt, prandaj shikoni përbërjen e saktë në faqen e produktit. Nëse jeni alergjik ndaj produkteve të bletës ose ndonjë përbërësi, produkti nuk është për ju.

Si përdoret dhe si ruhet mjalti turk

Sasinë e rekomanduar dhe mënyrën e përdorimit ndiqini gjithmonë sipas etiketës në paketim — ato mund të ndryshojnë nga produkti në produkt. Mos e tejkaloni sasinë ditore të rekomanduar.

Mjalti turk zakonisht merret me lugë çaji, vetëm ose me një pije të ngrohtë.

Ruajtja

• Ruajeni të mbyllur mirë, në vend të thatë dhe të freskët, larg dritës së drejtpërdrejtë të diellit.
• Mbajeni larg fëmijëve.
• Me kalimin e kohës mjalti mund të kristalizohet natyrshëm — kjo është një veti normale e mjaltit.
• Afatin e përdorimit dhe kushtet e tjera të ruajtjes i gjeni në paketim.

Paketimet: qese ose kavanoz 240 g

Mjalti turk shitet në qese dhe në kavanoza, ndaj zgjidhni atë që ju përshtatet më shumë. Me zbritjet sipas sasisë, sa më shumë merrni, aq më i ulët është çmimi për copë.

• Mjaltë turk në qese

  Qese të paketuara veç e veç — praktike për udhëtim dhe të lehta për t'u mbajtur e ruajtur.

• Mjaltë turk 240 g (kavanoz)

  Kavanoz për përdorim në shtëpi — nga kavanozi i vogël deri te paketimi 240 g — nga i cili merrni me lugë çaji aq sa shkruan në etiketë.

Mjaltë turk — çmimi, dërgesa dhe pagesa në dorëzim

Mjaltin turk e porositni online, me pak hapa dhe pa regjistrim. Çmimi shfaqet në monedhën e vendit tuaj dhe varet nga paketimi dhe sasia.

• Dërgesë diskrete: pakoja mbërrin në paketim neutral, pa shenja të përmbajtjes.
• Pagesë në dorëzim: paguani te korrieri kur e merrni pakon.
• Dërgojmë në Shqipëri dhe Kosovë, si dhe në Serbi, Mal të Zi, Kroaci, Bosnjë e Hercegovinë dhe Maqedoninë e Veriut.
• Zbritje sipas sasisë: paketimet më të mëdha kanë çmim më të ulët për copë.